خانه / درس اخلاق / محاسبه روزانه اعمال و استغفار شبانه در بیان حاج آقا مجتبی تهرانی

محاسبه روزانه اعمال و استغفار شبانه در بیان حاج آقا مجتبی تهرانی

به گزارش کلینیک روح درمانی،رُوِیَ عَنِ الصَّادقِ علیه السّلام قَالَ: إِذَا أَوَیْتَ إِلَى فِرَاشِکَ فَانْظُرْ مَا سَلَکْتَ فِی بَطْنِکَ وَ مَا کَسَبْتَ فِی یَوْمِکَ وَ اذْکُرْ أَنَّکَ مَیِّتٌ وَ أَنَّ لَکَ مَعَاداً.[۱]

امام صادق(صلوات الله­ علیه) فرمودند: آنگاه که در بستر خود مأوا گرفتی، بنگر که چه چیزی در شکم خود جای داده ‏ای؟ و در آن روز چه چیزی به‏ دست آورده ‏ای؟ و به یاد آور که روزى خواهى مرد و برای تو معادى خواهد بود.

شرح حدیث: «إِذَا أَوَیْتَ إِلَى فِرَاشِکَ»؛ آرام گرفتن در بستر،اشاره است به شبی که انسان روزش را سپری کرده،‌کارهایش تمام شده و حالا می خواهد استراحت کند. حضرت می فرماید: آن‏گاه که به بستر رفتی و آرام گرفتی، «فَانْظُرْ»؛ ‌دقت کن؛

اوّل: «فَانْظُرْ مَا سَلَکْتَ فِی بَطْنِکَ»؛ ببین امروز چه خوردی و در شکم خود جای دادی؟

دوم: «وَ مَا کَسَبْتَ فِی یَوْمِکَ»؛ ببین امروز چه چیزی به ‏دست آوردی و از کجا آوردی؟ صبح رفتی دنبال کار، حالا که کارهایت تمام شده و آخر شب می خواهی بخوابی، اینجا اوّل دقّت کن، ببین چه چیزی خوردی، ‌چه چیزی بردی و از کجا آوردی؟ حالا که به این چیزها فکر کردی و دقّت کردی، آیا تمام می شود؟ نه! بعدش به دو چیز دیگر هم فکر کن.

«وَ اذْکُرْ أَنَّکَ مَیِّتٌ»؛ بعد از اینکه خوب فکر کردی که چه چیزی خوردی و ‌چه چیزی بردی، به یاد بیاور ‌که آخرش خواهی مُرد. «وَ أَنَّ لَکَ مَعَاداً»؛ وقتی هم که مُردی کار تو تمام نشده، بلکه بر می گردی. «معاد» بازگشت است. یعنی قیامتی هم هست که آنجا باید حساب پس بدهی.

محاسبه یکی از امور معرفتی ما است. حضرت در اینجا یک نوع خاصّ محاسبه را تعلیم می دهد و آن «محاسبه روزانه» است. این محاسبه روزانه نقش سازندگی دارد. محاسبه روزانه خیلی هم آسان است و مدّت زمان زیادی هم طول نمی کشد. به دقیقه هم نمی کشد. مگر اینکه کسی در آن روز خودش خیلی به تعبیر من «شلنگ – تخته» انداخته باشد که نتواند به این زودی ها ‌به حساب روزانه‏اش برسد. وگرنه محاسبه روزانه خیلی آسان است. بله، آن بیلان سالانه است که آدم نمی تواند به آسانی حساب کند. اما محاسبه روزانه آسانِ آسان است. حضرت سفارش می کند که ببین امروز چه خورده‏ای، از کجا آورده‏ای، بعد هم به فکر این باش که ‌آخرش می‏میری و قیامتی هم داری.

این محاسبه روزانه نقش سازندگی دارد. یعنی به انسان برای روز بعد تنبّه می دهد. انسان حساب کار خودش را می کند و چه بسا گاهی هم ـ‏نعوذ بالله‏ـ اگر خطایی کرده، ‌همین موجب پشیمانی و استغفارش می شود.

استغفار شبانه

ما در معارفمان «استغفار شبانه» داریم. نقل شده که رسول اکرم (صلّی الله علیه و آله و سلّم) هرشب هفتاد بار  ‏و در روایتی دیگر صد بار‏ استغفار می‏کردند. البته در روز هم ایشان استغفار می کردند. اگر پیغمبر خدا شب‏ها هفتاد بار استغفار کند،‌ ما اگر هفتاد هزار بار هم استغفار کنیم باز هم کم است. وقتی پیغمبر هفتاد بار استغفار می‏کند، حساب من و تو معلوم است! ما در روایات داریم که حضرت هم در روز و هم در شب «استغفار» می‏کردند. تعدادش هم در تاریخ ثبت شده است. بنابر این، این محاسبه روزانه نقش سازندگی دارد. انسان باید محاسبه روزانه داشته باشد، ‌برای اینکه دست و پای خودش را جمع کند.

[۱]. بحارالانوار، جلد ۶۸، صفحه ۲۶۷ – مشکات الانوار ص۸۹

 * مسجد جامع بازار تهران / حوزه

پی دی افپرینت

تلگرام

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

bigtheme
x

شاید بپسندید

شرح روایت حُسَیْنٌ مِنِّی توسط حاج آقا مجتبی

به مناسبت میلاد سراسر نور و مبارک ثارالله پای سخن مرحوم آیت‌الله حاج آقا مجتبی تهرانی از اساتید فقید اخلاق تهران درباره روایت «حُسَیْنٌ مِنِّی» می‌نشینیم.