به گزارش کلینیک روح درمانی،چگونه می‌شود کاری بدون مقدمات و شرایط انجام گیرد؟ اگر می‌خواهید دعا کنید و واقعاً دعا و خواستن از خدا باشد، دعا تشریفاتی دارد؛ اگر می‌خواهید از ناحیه دعا به جایی برسید، زبان حالتان این باشد: تسلیم خدا هستیم، هر چه بخواهد بکند، بنا داریم عمل به وظیفه بندگی کنیم. آیا با این حال خدا ما را به دست گرگ می‌دهد؟! او می‌تواند تمام مصیبت‌های اهل ایمان را تدارک و جبران کند و لو خراش و خدشه‌ای باشد. در صورت روشنایی [راه و تکلیف]، راه بروید و اگر روشن نبود عصا را به زمین بکوبید و احتیاط کنید.

شرایط استجابت دعا

جهت دعا این امور لازم است:

  1. ثنا و تعظیم و تمجید ساحت مقدس حضرت حق (تبارک و تعالی)؛
  2. اقرار به گناهان و اظهار ندامت از آن که تقریباً به منزله توبه یا ملازم آن است؛
  3. صلوات بر محمد و آل‌محمد(علیهم السلام) که وسیله و واسطه فیض هستند؛
  4. بکاء و گریه، اگر نشد تباکی و لو خیلی مختصر؛

و بعد از این‌ها، درخواست حاجت که در این‌صورت، برآورده‌شدن حاجت برو و برگرد ندارد.

البته اگر این مطالب (یعنی ثنا و تعظیم و تمجید، اقرار به گناهان و اظهار ندامت از آن، صلوات بر محمد و آل‌محمد(علیهم السلام)، بکاء و گریه و حاجت خواستن) در سجده باشد مناسب‌تر است و تأثیر بکاء در این میان به جایی می‌رسد که در عمل ام‌داود و نیز در قنوت وتر آمده است: «فإن ذلک علامه‌الإجابه؛ این نشانه مستجاب‌شدن دعاست» و در اذن دخول زیارت ائمه اطهار(علیهم السلام) وارد شده است: «فهو علامه‌القبول و‌الإذن؛ این علامت اذن [دخول و قبولی] است.»

دعا کنیم که توفیق حال دعا را پیدا کنیم

اگر شرایط دعا جمع باشد، استجابت دعا حتمی خواهد بود. البته استجابت به این معنا نیست که تا دعا کردیم فوراً نتیجه‌اش را ببینیم – مانند ماجرای سیدبن طاووس(ره) که در حرم حضرت امیر(علیه السلام) در مورد فرماندار ظالمی نفرین کرد و همان‌جا دعایش را فهمید و فرمود سه‌روز دیگر از بین می‌رود- بلکه گاهی استجابت بعد از دعای خاص خالص و مخلص می‌شود که جزء اخیر، علت تامه است. ما باید دعا کنیم تا توفیق حال دعا را پیدا کنیم.

قرآن، دعا و ذکر فضایل اهل‌بیت(علیهم السلام) دافع و رافع بلاها

در روایت دارد که: «گاهى مؤمن به هم و غم مبتلا مى‏شود، چون در جاى دیگر روى زمین، مؤمنى به هم و غم گرفتار شده است.» این ارتباط روحى مؤمنان را مى‏رساند. چنان‌که قرآن دافع و رافع بلا و غم است، ذکر فضایل اهل‌بیت(علیهم السلام) نیز چنین است. چنان‌که دعا، هم دافع بلا است و هم رافع. بنابراین، ما باید پیش از آمدن بلا بر سر مؤمنین و نیز براى رفع بلایا بعد از آمدن آن، دعا کنیم، و دعا کردن با صبر در برابر بلا منافات ندارد؛ زیرا ما را به بى‌صبرى دعوت نکرده‌‏اند.

احساس احتیاج به دعا براى مؤمنان

آیا مى‌شود همان‌گونه که به هنگام گرسنگى و تشنگى، به آب و نان احساس احتیاج مى‌کنیم بلکه بیشتر از آن، براى رفع گرفتارى‌هاى اهل ایمان، احساس احتیاج به دعا براى آنان بکنیم؟!

یعنى دعایمان به اندازه‌اى باشد که رافع بلا و گرفتارى‌هاى آنان گردد، و همراه با عدد و شرایط مخصوص، و دعاى تائب باشد.

دعا به نحو تعدد مطلوب

دعاهای وارده در امکنه و ازمنه خاص، اختصاصی نیست، به‌گونه‌ای که نتوان در وقت و یا جای دیگر خواند؛ بلکه این‌گونه دستورها به نحو تعدد مطلوب است. بنابراین می‌شود دعا را در غیر آن زمان و مکان خواند.

دعا‌کردن به زبان همه اهل ایمان

خوب است انسان دعاها را به زبان همه اهل ایمان (احیاء و اموات آنان) بخواند و مضامین آن‌ها را برای همه بخواهد.

جواز دعا در نماز

عامه، دعا‌کردن در نماز را محال و حرام و بدعت می‌دانند، حتی ابوحنیفه از امام صادق(علیه السلام) سؤال می‌کند که آیا این کار جایز است؟ و امام(علیه السلام) می‌فرمایند: بله. ابن‌حنبل می‌گوید: خواندن دعاهایی که در قرآن آمده است نزد من محبوب‌تر است، مانند «ربنا هب لنا من أزواجنا و ذریاتنا قره اعین و اجعلنا للمتقین اماما» و امثال آن.

استاد ما [آیهالله‌العظمی شیخ محمدحسین اصفهانی(ره) ] می‌فرمود: دیگران از همین دعا‌ها و انشاءها به مقاماتی رسیده‌اند، و ما در امکان و استحاله آن بحث می‌کنیم که آیا مانند «إیاک نعبد و إیاک نستعین» و نیز «اهدنا‌الصراط‌المستقیم» اگر به قصد دعا خوانده شود، قرائت نیست و اگر قرائت و حکایت باشد، قصد دعا و انشاء با آن نمی‌شود و یا این‌گونه نیست؟ لذا بعضی گفته‌اند: باید قرائت را به نحو حکایت خواند نه به نحو انشاء؛ بنابراین که جمع بین حکایت و انشاء را قبول نداشته باشند، از باب امتناع جمع بین اراده إخبار و إنشاء از یک لفظ در یک استعمال.

دعایى از امام صادق(علیه السلام) جهت استخلاص

یکى از خلفاى جور، یک نفر شیعه را به اعدام محکوم کرده بود و مى‌خواست او را به دار بیاویزد. در همان لحظه نامه‌اى به خط امام صادق(علیه السلام) به او رساندند که در آن دعایى بود که براى استخلاص او نوشته شده بود، به این صورت:

«یا کآئناً قبل کل شى‌ء، و یا کآئناً بعد کل شى‌ء، یا مکون کل شىء، ألبسنى درعک‌الحصینه من شرّ جمیع خلقک؛ ‌اى خدایى که پیش از هرچیز بوده‌اى و بعد از هر چیز هستى و همه اشیا را به‌وجود آورده‌اى، آن زره مصون و محفوظ خود را که انسان را از شرّ تمام مخلوقاتت محافظت مى‌کند، بر من بپوشان.» وى مى‌گوید: آن را خواندم و تأثیر کرد و آمدند و مرا باز کردند و آزاد نمودند.

برای محفوظ ماندن هر صبح و غروب سه‌بار بگویید: «أللهم اجعلنی فی درعک‌الحصینه‌ التی تجعل فیها من ترید»؛ خداوندا، مرا در زره نگهدارنده و قوی خود – که هرکس را بخواهی در آن قرار می‌دهی – قرار بده!

در مورد اذکار و اوراد و قرائت و امثال این‌ها، انسان همیشه تحری [کوشش در جست‌وجو] و مراقبت نماید [که] چه عملی تا چه اندازه موافق با نشاط و حضور قلبی او است، همان را اختیار کند.

دعای با خلوص و صدق نیت و توبه برای تعجیل فرج

راه اخلاص از گرفتاری‌ها منحصر است به دعا‌کردن در خلوت برای فرج حضرت ولی‌عصر عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف نه دعای همیشگی و لقلقه‌ی زبان و صرف گفتن «عجل‌فرجه» (در فرج او تعجیل فرما) بلکه دعای با خلوص و صدق نیت و همراه با توبه.٣٢٠٢٩٩/.روح درمانی

منابع: در محضر آیهالله‌العظمی بهجت، ج۱و۲؛ پایگاه اطلاع‌رسانی آیهالله‌العظمی بهجت(ره) ؛ گوهرهای حکیمانه و به‌سوی محبوب.

تهیه و تنظیم: رمضان‌علی‌ عزیزی

* هفته نامه افق حوزه